Een lucht-waterwarmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht. Daarvoor stroomt veel lucht door de buitenunit en werkt er een compressor. Het is dus normaal dat zo’n toestel geluid maakt.
Dat hoeft geen probleem te zijn. Een koelkast, ventilatiesysteem en auto maken ook geluid. De echte vraag is: hoeveel geluid komt op de plaats terecht waar iemand het kan horen?
Waarom één decibelgetal niet genoeg is
Op technische fiches zie je termen als geluidsvermogen en geluidsdruk. Die lijken op elkaar maar betekenen iets anders.
Geluidsvermogen
Het geluidsvermogen is een eigenschap van de bron zelf. Je kunt het vergelijken met het totale vermogen van een lamp: het zegt iets over hoeveel akoestische energie de machine uitzendt.
Geluidsdruk
De geluidsdruk is wat je op een bepaalde plaats meet of hoort. Die hangt onder andere af van:
- afstand tot de warmtepomp;
- muren en andere reflecterende oppervlakken;
- de richting van de ventilator;
- het toerental van compressor en ventilator;
- achtergrondgeluid;
- trillingen die via de constructie worden doorgegeven.
Daarom kun je niet simpelweg zeggen: “de warmtepomp is 40 dB, dus bij de buren is het ook 40 dB”.
Afstand helpt
In open ruimte verspreidt geluid zich over een steeds groter gebied. Hoe verder je van de bron staat, hoe lager het geluidsniveau meestal wordt.
Maar de echte wereld is geen open veld. Een unit tussen twee harde muren kan geluid weerkaatsen. Een toestel in een hoek kan daardoor akoestisch ongunstiger zijn dan hetzelfde toestel een paar meter verder op een open plek.
Trillingen zijn een ander soort geluid
Een compressor kan kleine trillingen veroorzaken. Staat de buitenunit op een lichte houten constructie, een slecht ontkoppelde muurbeugel of een resonant plat dak, dan kan de constructie die trillingen verder dragen.
Daarom letten we niet alleen op luchtgeluid, maar ook op een stevige ondergrond en correcte trillingsdemping.
Wat zegt de Belgische regelgeving?
Buildwise legt uit dat de precieze milieuregels verschillen tussen Vlaanderen, Wallonië en Brussel. In Brussel bestaan specifieke limieten voor buitenlawaai. In Vlaanderen en Wallonië zijn de milieugrenzen voor kleinere residentiële warmtepompen niet altijd rechtstreeks van toepassing.
Daarnaast is er de Belgische norm NBN S 01-400-1. De vernieuwde versie beperkt de geluidsafstraling van installaties naar naburige percelen tot 40 dB op de perceelsgrens. Buildwise beschouwt deze norm voor recente woonprojecten als een belangrijke regel van goede praktijk.
Praktisch betekent dit: kies de plaats van de buitenunit vóór de installatie, niet pas wanneer er achteraf klachten ontstaan.
Onze Weheat-toestellen
Weheat publiceert in zijn productvergelijking de volgende geluidswaarden:
- Flint: 37,5 dB(A);
- Sparrow: 40,5 dB(A);
- Blackbird: 38 dB(A).
Die cijfers zijn handig om toestellen te vergelijken, maar voor een Belgische installatie kijken we vooral naar de concrete positie tegenover gevels, slaapkamers en perceelsgrenzen.
Waarom een correct gedimensioneerde warmtepomp vaak rustiger werkt
Een te kleine warmtepomp moet op koude momenten lang tegen haar maximumvermogen draaien. Een installatie met een slecht afgiftesysteem kan bovendien hogere watertemperaturen vragen, waardoor de compressor harder moet werken.
Een goed gekozen toestel met voldoende afgifteoppervlak en een lage stooklijn kan een groot deel van het seizoen rustig moduleren. Dat is gunstig voor rendement én geluid.
Onze plaatsingsregels in gewone taal
Bij een ontwerp proberen we waar mogelijk:
- afstand te houden tot slaapkamers en buren;
- de ventilator niet rechtstreeks naar een buur of smalle doorgang te richten;
- harde akoestische hoeken te vermijden;
- voor een stabiele, trillingsarme opstelling te zorgen;
- de werking in de nacht mee te nemen;
- voor twijfelgevallen vooraf een akoestische controle te doen.
Buildwise verwijst hiervoor ook naar de rekentool SilentHeatPump, waarmee de impact van een plaatsing vooraf kan worden ingeschat.
Conclusie
Een lucht-waterwarmtepomp is hoorbaar, maar een goede installatie hoeft geen storende installatie te zijn. Het toestel én de plaatsing vormen samen het akoestische ontwerp.
Een meter extra afstand, een andere oriëntatie of een betere fundering kan soms meer verschil maken dan achteraf een dure geluidskast toevoegen.