In bijna elke koelkast, airco en warmtepomp zit een koelmiddel. Zonder dat middel kan de koelkring geen warmte van een lage naar een hogere temperatuur brengen. Het koelmiddel is dus essentieel, maar niet elk koelmiddel heeft dezelfde impact op het klimaat.
Wat zijn F-gassen?
Veel traditionele koelmiddelen zijn gefluoreerde broeikasgassen, kortweg F-gassen. Ze zijn technisch handig en vaak niet brandbaar, maar sommige hebben een hoge GWP: Global Warming Potential. Dat getal geeft aan hoeveel sterker een gas het klimaat kan opwarmen dan dezelfde hoeveelheid CO₂ wanneer het ontsnapt.
Een koelcircuit is normaal gesloten. Toch kunnen tijdens productie, onderhoud, schade of afdanking lekken ontstaan. Daarom probeert Europa het gebruik van koelmiddelen met een hoge klimaatimpact stap voor stap te verminderen.
De nieuwe Europese F-gasverordening
De belangrijkste nieuwe regels staan in Verordening (EU) 2024/573. Die bevat een kalender met beperkingen voor verschillende soorten koelapparatuur en warmtepompen.
Voor autonome of “self-contained” warmtepompen — waar monoblocsystemen onder vallen — met een capaciteit tot en met 12 kW geldt vanaf 1 januari 2027 in principe een grens van GWP 150 voor het gebruikte F-gas, behalve wanneer veiligheidseisen een uitzondering noodzakelijk maken.
Vanaf 1 januari 2032 gaat diezelfde categorie nog een stap verder: nieuwe toestellen mogen in principe geen gefluoreerde broeikasgassen meer bevatten, opnieuw behoudens de voorziene veiligheidsuitzonderingen.
Belangrijk: dit betekent niet dat een bestaande warmtepomp op 1 januari 2027 plots verboden wordt. Het gaat vooral over welke nieuwe apparatuur op de markt mag worden gebracht.
Waarom dit belangrijk is bij een toestel dat 15 tot 20 jaar meegaat
Een verwarmingsinstallatie koop je niet voor twee jaar. Wanneer je vandaag investeert, wil je dat onderdelen, kennis en onderhoud ook over tien of vijftien jaar nog logisch beschikbaar zijn.
Daarom kijken wij niet alleen naar wat vandaag wettelijk mag, maar ook naar de richting waarin de regelgeving beweegt. Die richting is duidelijk: minder afhankelijkheid van F-gassen met hoge klimaatimpact.
R290: gewoon propaan, maar dan zeer zuiver
R290 is de technische benaming voor propaan als koelmiddel. Het klinkt misschien vreemd dat een warmtepomp propaan gebruikt, maar thermodynamisch is het een zeer interessant koudemiddel.
Het heeft een zeer lage klimaatimpact en kan efficiënt werken over een breed temperatuurbereik. Moderne R290-warmtepompen kunnen bovendien relatief hoge watertemperaturen maken, wat ze ook voor renovaties interessant maakt.
Maar propaan is toch brandbaar?
Ja. Dat is een belangrijke eigenschap en die moet niet worden weggemoffeld. Propaan is brandbaar. Daarom bepalen fabrikanten veiligheidszones, minimale afstanden en voorwaarden rond openingen, putten en mogelijke ontstekingsbronnen.
Een technisch goed ontworpen toestel houdt rekening met die eigenschap. Vergelijk het met aardgas: ook dat is brandbaar, maar met correcte apparatuur en installatie kan het veilig worden gebruikt.
Waarom monobloc zo goed bij R290 past
Bij een monobloc lucht-waterwarmtepomp zit de volledige koelkring in één buitenunit. De compressor, warmtewisselaars en het koelmiddel worden in de fabriek samengebouwd en getest.
Naar de woning lopen voornamelijk waterleidingen. De installateur hoeft dus bij een normale plaatsing geen lange koelmiddelleidingen door de woning te leggen of ter plaatse een koelkring op te bouwen.
Voor een brandbaar maar klimaatvriendelijk koelmiddel vinden wij dit een logisch concept: het koelmiddel blijft buiten, in het toestel dat er speciaal voor ontworpen is.
Waarom wij voor R290-monobloc kiezen
- zeer lage klimaatimpact van het koelmiddel;
- toekomstgericht tegenover de Europese afbouw van F-gassen;
- geen koelmiddelleidingen door de woning bij de standaard monoblocopbouw;
- goede efficiëntie bij lage temperaturen;
- relatief hoge watertemperaturen mogelijk, handig bij bepaalde renovaties.
Moet je nu bang zijn voor een bestaande F-gaswarmtepomp?
Nee. Een bestaande, correct werkende installatie moet niet vervangen worden omdat de regels voor nieuwe apparatuur veranderen. Voorkomen dat koelmiddel lekt en degelijk onderhoud blijven de belangrijkste punten.
Maar bij een nieuwe installatie vinden wij het verstandig om een technologie te kiezen die zo goed mogelijk past bij de regelgeving van morgen. Daarom staat R290 centraal in ons aanbod.